Volgens de Belastingdienst had de vrijwilliger niet echt recht op de vrijwilligersvergoeding. Partijen eindigen voor de rechter. Uit bewijsstukken blijkt dan dat de toekenning van de vrijwilligersvergoeding en het afstand doen ervan in onderlinge samenhang en gelijktijdig hebben plaatsgevonden. De rechter acht het daarom niet aannemelijk dat de stichting van plan was de vergoeding onvoorwaardelijk uit te keren noch dat de vrijwilliger op enig moment de vergoeding kon opeisen. De Belastingdienst krijgt dus gelijk.

Tip: Hebt u als vrijwilliger recht op een echte vrijwilligersvergoeding van een ANBI en u ziet hiervan af, dan kan deze bij de giftenaftrek in uw aangifte worden meegenomen.

Er moet een invulling komen die beter aansluit bij het huidige maatschappelijke beeld van een arbeidsverhouding. De minister Van Sociale Zaken geeft aan dat er al twee expertsessies zijn georganiseerd om meer zicht te krijgen op de vraag wat goed opdrachtgeverschap inhoudt, op welke wijze dit (nader) vorm kan worden gegeven en welke instrumenten zich hiervoor lenen. De uitkomsten van die twee expertsessies bieden handreikingen om goed opdrachtgeverschap bij de inhuur van zzp’ers verder vorm te geven. De minister zal de uitkomsten met het Ministerie van Economische Zaken bespreken en in overleg bekijken hoe hier verder gevolg aan kan worden gegeven.

Tip: Huurt u zzp-ers in of bent u zzp-er? Vier ministeries beraden zich met spoed over uw positie, met hulp van wetenschappers en belangenorganisaties. Politieke standpunten zijn verdeeld. Vooralsnog kunt u als hulpmiddel gebruik maken van de Ondernemerscheck van de Belastingdienst.

Het gaat echt om uitzonderlijke gevallen waarin opdrachtgevers opereren in een context van opzet, fraude of zwendel. Daarbij kan worden gedacht aan situaties waarin sprake is van listigheid, valsheid of samenspanning en situaties die leiden tot ernstige concurrentievervalsing, economische of maatschappelijke ontwrichting of waarin het risico aanwezig is van uitbuiting. Wiebes schat in dat  het gaat om circa 10 gevallen, maar andere kwaadwillenden kunnen en mogen niet worden uitgesloten.

Tip: Laat u niet gek maken door partijen die de onzekerheid over boetes in 2017 uit eigenbelang wat overdrijven.

De verhoging gaat in stappen. Zo kunnen werkgevers er aan wennen en kan de overheid het effect van elk stapje meten. Voor bbl-leerplekken in het mbo komt mogelijk een uitzondering op de verhoging. Anders bestaat het risico dat werkgevers minder leerplekken gaan bieden. Een deel van de loonkostenstijging van 21- en 22-jarigen wordt gecompenseerd met het nieuwe Lage-inkomensvoordeel voor werkgevers. Door een wetswijziging worden nu ook de hogere loonkosten voor 18- tot en met 21-jarigen deels gecompenseerd.

Tip: Werkt u met veel werknemers onder de 23 jaar? Laat dan tijdig berekenen wat er in 2017 met uw loonkosten gaat gebeuren.

De rechter vindt van wel. Als vaststaat dat de Whatsapp is ontvangen, heeft het ontslag op staande voet onverwijld plaatsgevonden. In dit geval vindt de rechter verder dat de werkgever niet goed motiveert waarom hij direct de zwaarste sanctie toepast. In het regelement staat slechts dat ontslag op staande voet kan volgen, niet dat dit zal volgen. 

Tip: Ontslag op staande voet kan dus via Whatsapp. De bewijslast dat het bericht gelezen is, ligt uiteraard bij de werkgever.

Gezien de zzp-regelgeving een actuele praktijkvraag. In dit geval stelde de rechter vast dat de instructeurs geen debiteurenrisico of ander ondernemersrisico liepen. Ze waren verplicht hun arbeid persoonlijk te verrichten en kregen daar een vergoeding voor. Feitelijk was er maar 1 echte ondernemer en die oefende gezag uit over de instructeurs. Dus werd voldaan aan de criteria voor een dienstbetrekking, ondanks het getekende en ingeschreven VOF-contract.

Tip: Inschrijven van een VOF met de opdrachtgever, een papieren handeling, maakt een zzp-er nog geen fiscaal ondernemer. Belangrijk is dat de fiscale criteria voor ondernemerschap ook feitelijk invulling krijgen. In dit geval was dat juist niet de bedoeling van de opdrachtgever.

Evident kwaadwillenden kunnen al eerder, vanaf 1 mei 2017, boetes verwachten. Kwaadwillend is de opdrachtgever of opdrachtnemer die opzettelijk een situatie van evidente schijnzelfstandigheid laat ontstaan of voortbestaan, omdat hij weet – of had kunnen weten – dat er feitelijk sprake is van een dienstbetrekking (en daarmee een oneigenlijk financieel voordeel behaalt en/of het speelveld op een oneerlijke manier aantast). Zo formuleert Wiebes het.

In de periode tot 2018 moeten de in de praktijk lastige begrippen ‘vrije vervanging’ en ‘gezagsverhouding’ een herijking krijgen. Een schone taak voor het nieuwe kabinet. Ook komt er meer duidelijkheid over het gebruik van de algemene modelovereenkomsten.

Tip: Uit persberichten kan de indruk ontstaan dat er tot 1 januari 2018 helemaal geen regels gelden voor de samenwerking tussen zzp-ers en opdrachtgevers. Dat is niet het geval. De Wet DBA blijft van kracht. Alleen de handhaving wordt verzacht om de economie niet te schaden.

Dit voorbeeld komt uit recente rechtspraak. De werkgever mag inderdaad een deel van het loon inhouden. De rechter woog mee dat de werknemer in strijd handelde met het bedrijfsreglement. Incidenteel en beperkt gebruik voor persoonlijke doeleinden van de elektronische communicatiemiddelen was daarin toegestaan. Maar niet meer dan dat.

Volgens de rechter was de werknemer gemiddeld 2,5 tot 3 minuten bezig met elk Whatsappje. Op basis van een uurloon (inclusief vakantietoeslag) van € 25,63, berekent de rechter de inhouding afgerond op € 1.500.

Tip: Beoordeel of uw bedrijfsreglement op dit punt een update nodig heeft.

Vast staat dat de werknemer op de hoogte moest zijn van de ziekmeldingsprocedure. Die stond in de arbeidsovereenkomst en was bovendien medegedeeld in functioneringsgesprekken, een e-mail en een brief. Door de handelwijze van de werknemer kon de bedrijfsarts de gestelde arbeidsongeschiktheid niet controleren. Uit de oproepen om te komen werken moest de werknemer begrijpen dat de werkgever niet wist van de ziekmelding. Toch reageerde hij daar niet op, naar eigen zeggen omdat hij er helemaal doorheen zat. Daar hecht de rechter geen waarde aan. De rechter geeft de werkgever gelijk.

Tip: Beoordeel of uw verzuimreglement de ziekmeldingsprocedure helder weergeeft en nageleefd wordt.

Wilt u vanaf januari 2017 de (loon)kosten van uw innovatie-project verlagen? Dien dan uiterlijk 30 november een WBSO-aanvraag in. Zelfstandigen hebben nog de tijd tot en met 1 januari 2017. Bedrijven mogen maximaal 3 keer per jaar een aanvraag indienen. Voor zelfstandigen geldt geen maximum.

Tip: Wilt u lezen hoe andere ondernemers gebruik maken van de WBSO? Lees hun ervaringen en tips in de praktijkverhalen.